Lepidoptarium is een meerjarig kunst‑ en onderzoeksproject dat ik heb ontwikkeld in samenwerking met stichting The Butterfly House, universiteiten, lokale partners en een brede groep van meer dan honderd participanten in Limburg. Het project ging over het samenbrengen van kunst, ecologie en publieksbetrokkenheid door veldonderzoek, monitoring en gezamenlijke observatie van vlinders en inheemse bloemenvelden.
In Lepidoptarium zijn in zes verschillende gemeenten in Limburg bloemenvelden ingezaaid met inheemse zaden. Door deze velden in te zaaien wilden we de biodiversiteit stimuleren én een basis creëren voor een langdurig onderzoek naar vegetatie, insectenleven en landschappelijke dynamiek. De keuze voor inheemse bloemsoorten was bewust: zij zijn van groot belang voor vlinders en andere bestuivers, en vormen een ecologisch relevante leefomgeving.
Wat dit project onderscheidde was de manier waarop publiek, studenten en lokale vrijwilligers betrokken werden bij de uitvoering ervan. Ruim honderd deelnemers werden opgeleid als burgeronderzoekers en monitoren systematisch de velden: ze brengen soorten, vegetatie en vlinderwaarnemingen in kaart, en leveren ook artistiek materiaal zoals foto’s en observaties aan voor verdere verwerking.
De resultaten van Lepidoptarium zijn samengebracht in verschillende vormen, waaronder een tentoonstelling bij Museum De Domijnen (waar de ervaringen en bevindingen van de zes velden zijn gepresenteerd), een kunstenaarsboek en een (wetenschappelijk) rapport. In die context is het project niet alleen een kunstproject, maar vooral een brug tussen artistiek onderzoek en ecologische monitoring, waarin kunst, wetenschap en participatie elkaar versterken.
Lepidoptarium maakt zichtbaar hoe langetermijn veldwerk, ecologische kennis en artistieke presentatie samen kunnen gaan, en hoe publiek en professionals gezamenlijk kunnen bijdragen aan een beter begrip van natuur, landschap en biodiversiteit door middel van de verbeeldingskracht van de kunst.
Foto’s van de tentoonstelling bij Museum De Domijnen en de bloemenvelden.
Foto’s: Moniek Wegdam & Stefan Cools
