Alleenstaande bomen worden ook wel eeuwige vrijgezellen genoemd en hebben vaak een monumentale status. Ze zijn van groot ecologisch belang, juist omdat specifieke diersoorten de openheid van het veld verkiezen boven bos.

Een solitaire eik biedt leef-, rust- en broedplaatsen aan voor onder andere de Turkse tortel, spreeuwen, kauwen, kool- en pimpelmezen, merels, putters, spechten, ransuilen en boomkruipers. De open kroonstructuur maakt solitaire bomen bovendien geschikt als jachtplek voor vleermuizen. Zo functioneren ze als ecologische ankerpunten in een verder open landschap. De zomereik (Quercus robur) speelt een sleutelrol binnen het ecosysteem: op één zomereik leven meer dan 450 verschillende organismen. Daarmee behoort de zomereik tot de boomsoorten met de hoogste biodiversiteit in Nederland.